Судалгаа

Англи хэлний “Social accountability” гэсэн ойлголтыг монгол хэлнээ Нийгмийн хариуцлага, Нийгмийн хариуцан тайлагналт, Иргэдийн хяналт зэрэг олон янзаар орчуулан хэрэглэж байна. Үүний зэрэгцээ “Social responsibility”, "Corporate social responsibility" гэсэн ялгаатай ойлголтууд, мөн Нийгмийн хариуцлага гэсэн ижил нэр томьёогоор орчуулагдан хэрэглэж байгааг залруулах, зөв оноон хэвшүүлэх нь нэн чухал юм. Иймд “Social accountability” гэх ойлголтыг үндсэн үзэл санаа, хэрэглээ, арга хэрэгсэл, төрлүүдийг судлан, нэр томьёоны хувьд давхардсан ойлголтуудтай харьцуулан бичихийг зорилоо. Улмаар хэл шинжлэлийн болон холбогдох чиглэлийн 20 гаруй эрдэмтэн судлаачдын оролцоотой хэлэлцүүлэн, эцэстээ “Нийгмийн эгэх хариуцлага ” гэсэн нэр томьёоны шинэ хувилбарт санал нэгдсэн талаар уг өгүүлэлд танилцуулна.

Баримт бичиг: 

Монгол Улсад нийгмийн эгэх хариуцлагыг бэхжүүлэх (МУНЭХБ) хөтөлбөрийг 2015-2019 онд Швейцарийн хөгжлийн агентлаг (ШХА), Дэлхийн банк (ДБ)-ны хамтарсан санхүүжилтээр 10 аймаг болон Улаанбаатар хотын дүүргүүдийг хамруулан хэрэгжүүлнэ.

Суурь судалгааны зорилт нь МУНЭХБ хөтөлбөрийн логик хүрээнд тодорхойлогдсон индикаторын цаашдын үнэлгээг дэмжих суурь өгөгдлийг цуглуулах юм. Хоёрдахь зорилт нь хөтөлбөрийг амжилттай хэрэгжүүлэхэд дэмжлэг болж, тавьсан зорилгодоо хүрэх боломжийг нэмэгдүүлэхүйц өгөгдөл, мэдээллийг олж бүрдүүлэх байсан. 

Баримт бичиг: 

Судалгаа хийсэн байгууллага: Ардчиллын төлөөх дэлхийн хөдөлгөөн ба Улс төрийн боловсролын академи

Судалгаа хийсэн он: 2013

“Иргэдийн оролцооны эрх зүйн орчин, хэрэгжилтийн байдалд шинжилгээ хийх” төслийн хүрээнд Монгол улсад хүчин төгөлдөр үйлчилж байгаа тулгуур хууль болон салбар хоорондын хуулинд иргэдийн оролцоо хэрхэн тусгалаа олсоныг шинжлэн үзэх, тулгуур хуулинд тусгасан үзэл санаа салбарын хуультай хэрхэн уялдаж байгаа болон УИХ, Засгийн газрын тогтоол, яамдын сайд нарын тушаалаар баталсан журмууд, аймаг, нийслэлийн Засаг дарга нарын бодлого шийдвэрт хэрхэн нөлөөлж байгаа, хэрэгжилт ямар байгаа зэргийг тодорхойлох нь энэ судалгааны гол зорилго юм. Судалгаанд иргэдийн оролцооны үндсэн хэлбэр буюу мэдээллэх, зөвлөлдөх, идэвхитэй оролцоо, иргэдийн хяналт гэсэн ангиллаар хууль эрх зүйн актыг шинжилж, эерэг сөрөг тал, боломжтой тохиолдолд хэрэгжилтийн байдлыг судаллаа.

Судалгаа хийсэн байгууллага: Эдийн засгийн судалгаа, эрдэм шинжилгээний хүрээлэн

Судалгаа хийсэн он: 2014

Төсвийн ил тод, хариуцлагатай байдлыг дээшлүүлэх, үүнд иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлэх чиглэлд манай улс 2000-аад оноос анхаарал хандуулж эхэлсэн бөгөөд 2013 оноос үйлчилж эхэлсэн “Төсвийн тухай” шинэ хууль, “Төсвийн тогтвортой байдлын тухай” хуулиар энэ үйл ажиллагааг идэвхжүүлэхийг зорьж байна. Гэхдээ амьдрал дээр төсвийн ил тод байдал хангалтгүй, иргэдийн оролцоо бага, үр дүн муутай хэвээр байна. Үүний шалтгаан нөхцөлийг тодруулж, асуудлыг шийдвэрлах арга замыг тодорхойлохыг энэхүү судалгаа зорьсон.

Монгол Улсын Засгийн газар, Щвейцарийн Холбооны Улсын Засгийн газар хоорондын хэлэлцээрийн дагуу хэрэгжиж буй “Засаглалыг дэмжих, төвлөрлийг сааруулах хөтөлбөр”-ийн хоёр дахь үе шатанд хэрэгжүүлж буй “Иргэдийн оролцоо” төслийн нэгжээс Монгол Улсын хүчин төгөлдөр бүх хууль, холбогдох бусад эрх зүйн актанд тусгасан төрийн байгууллага, нутгийн өөрөө удирдах байгууллагаас бүх түвшинд шийдвэр гаргахдаа иргэдийг оролцуулах аливаа зохицуулалтын өнөөгийн хэрэгжилтийн байдалд мониторинг хийх, холбогдох хууль, эрх зүйн актын уялдаа холбоо болон зөрчил, давхардал, хийдлийг тодорхойлох, иргэний оролцооны эрх зүйн орчны нөхцөл байдлыг цогц байдлаар үнэлж, дүгнэн шинжилсэн энэхүү судалгааг хийлгэлээ.

Баримт бичиг: